Si quieres acceder a los contenidos completos y conocer mejor la vida de los animales invertebrados con más imágenes e información, échale un vistazo a nuestra versión para ordenador.

 

 ANIMAIS INVERTEBRADOS - EQUINODERMOS

EQUINODERMOS

EQUINODERMOS

EQUINODERMOS
Pepinos con tentáculos, a manos llenas

Pepinos con tentáculos, a manos llenas

01:29
Play Video

Son animais exclusivamente mariños, con pugas na parte exterior do seu corpo e habitan os fondos, sendo moi abundantes. Pero, ademais, os equinodermos destacan por constituír unha importante curiosidade evolutiva. Cando, coa aparición dos vermes, os animais descubriran a bilateralidade como grande recurso para a vida móbil (o camiño que seguirán ata os vertebrados), chegan os equinodermos e volven á simetría radial, preservando esta mobilidade. Sábese que evolucionaron de formas bilaterais, xa que as súas larvas manteñen esta simetría, pero para converterse en adultos sofren unha metamorfose que transforma o seu corpo, reorientando o seu eixe corporal nun 90% e  volvendo a un esquema corporal radial.

Así coa simetría radiada (como as esponxas ou os cnidarios) conseguiron unha mobilidade útil (como os animais bilaterais). Pero este xiro tamén ten contras, dado que impide o desenvolvemento dun sistema nervioso centralizado (cefalización) ou a especialización dos órganos dos sentidos, é dicir, non teñen cabeza.

 

Algunhas características fan que sexan únicos, permitíndolles acadar este movemento voluntario:

 

- contan cun sistema acuífero interno, o sistema ambulacral. Debido a que os seus corpos están cheos de tubos e cavidades que forman un circuíto líquido, son capaces de usar a presión hidráulica para activar os pés múltiples no seu corpo e moverse.

 

- No seu interior teñen un endoesqueleto calcario moi sinxelo, formado por placas que varía notablemente entre diferentes tipos, desde a armadura que protexe os ourizos ata estruturas minúsculas nos carnosos corpos dos carallotes.

 

- a súa simetría é pentarradial, é dicir, o seu corpo está organizado en cinco partes iguais arredor da boca. Esta simetría está presente en todos, mesmo aqueles que non presentan cinco brazos, como carallotes e ourizos.

 

Os equinodermos xogan un papel importante nos ecosistemas, especialmente os carallotes, que, sendo detritívoros, manteñen limpo o fondo mariño; pero tamén os depredadores como as estrelas e os grandes consumidores de algas, como os ourizos, aínda que é importante que haxa un equilibrio na cadea trófica para evitar pragas, xa que ambas especies son moi voraces e reprodúcense rapidamente.

Tradicionalmente son cinco os tipos de equinodermos:

ESTRELAS, son un clásico dos mares e poden presentar diferentes formas e cores. Normalmente, teñen 5 brazos, aínda que algunhas das especies da ría poden ter máis, entre 7 e 12. Tamén podemos ver un cun brazo de menos, pero pode rexeneralos, aínda que os perdera todos. Aínda que se moven con movementos suaves e lentos sen mover os brazos aparentemente (grazas aos milleiros de pequenos pés/podios que teñen na parte ventral dos brazos), son depredadoras, e entre as súas presas favoritas están os bivalvos e os ourizos, pero tamén outras especies estrelas. A súa voracidade significa que unha soa estrela pode comer ao redor dunha ducia de bivalvos ao día. Os múltiples pés cos que se move permítenlles respirar e están situados na parte ventral/oral, o mesmo que a boca. Na zona dorsal/aboral esténdense as pugas, os pedicelarios (pinzas pequenas) e tamén as pápulas, pequenas protuberancias que axudan á respiración. 

Marthasterias glacialis P5260140c.JPG

OFIURAS, as ofiuras tamén coñecidas como rañas de mar ou estrelas fráxiles, son o grupo máis evolucionado de equinodermos. Parecen estrelas pero os seus brazos non están unidos entre si, senón ao disco central (que se distingue claramente) e son máis estilizados e flexibles (tanto que rompen facilmente, e por iso o de fragilis). De feito, usan os brazos por pares para moverse, como se fosen bastóns de esquí, xa que son brazos articulados, o que lles permite ser os únicos equinodermos que realizan movementos rápidos. Tamén poden rexeneralos, mesmo separarse deles voluntariamente (este fenómeno chámase "autotomía"), que ás veces usan para distraer aos depredadores, xa que este brazo segue a moverse coma un verme.